Er bestaan grote verschillen tussen XML en HTML. Hieronder komen de belangrijkste verschillen aan bod.

1. Met XML kun je eigen tags definiëren om gegevens op te slaan. In XML is bjvoorbeeld de volgende opdrachtregel mogelijk:
   <Naw>
   <naam>Jeroen</naam>
   <adres>Weblessen.nl</adres>
   <woonplaats>Webserver</woonplaats>
   </Naw>
   Er zijn nu vier tags binnen XML gedefinieerd (<Naw>, <naam>, <adres> en <woonplaats>), deze tags zijn in HTML natuurlijk niet beschikbaar
   
   
2. Met XML kun je voor elke tag die je zelf hebt gedifinieerd ook een atribuut definiëren. Zo vind je in HTML bijvoorbeeld de tag <img src="plaatje.gif">, waarmee een plaatje wordt ingesloten. Src is een attribuut dat de bestandsnaam bevat. dergelijke attributen kun je met XML zelf maken en gebruiken. Bijvoorbeeld:
   <Nawtype="Prive">
   <naam>Jeroen</naam>
   <adres>Weblessen.nl</adres>
   <woonplaats>Webserver</woonplaats>
   </Naw>
   In dit voorbeeld wordt de tag </Naw> verbonden aan het attributt Prive. Hiermee kun je bijvoorbeeld het verschil aangeven of het om een Naam/Adres/Woonplaats van een prive persoon gaat of juist een zakelijk NAW.
   
   
3. XML kan veel nieuwe tags en attributen definiëren die in HTML niet mogelijk zijn. Het aantal tags is in XML niet begrensd. In HTML is er een bepaald aantal tags en attributen dat gebruikt kan worden. Alleen tags die onder de HTML-specificatie van het w3-consortium vallen zijn bruikbaar. Hierdoor is HTML zeer statisch, terwijl XML steeds verder kan worden uitgebreid.
   
   
4. XML is voor vele doelen op internet te gebruiken: als basis voor een database, voor documentbeheer of voor beheer van listings enzovoort.
   
   
5. XML maakt onderscheid tussen de gegevens zelf en de weergave van de eggevens in de browser. In HTML zijn deze beide zkaen nauw verbonden, terwijl XML alleen voor de structurering van de gegevens zorgdraagt. De weergave wordt gerealiseerd met XSL (Extensible Style-sheet Language).

Als je nu denkt dat je een eigen tag kunt definiëren zoals <heelgroot> zodat de browser de tekst heel groot weergeeft sla je de plank goed mis! Dit is niet de bedoeling van XML (zie de andere regels)

1. Het is niet de bedoeling dat XML HTML vervangt. XML is een uitbreiding van HTML. HTML heeft zijn waarde bewezen en het heeft weinig nut om naast tags als <h1> tot en met <h6> meerdere tags te definiëren om een titel of koptekst weer te geven. Het is ook niet zinvol om bestaande HTML-tags te vervangen door nieuwe XML-tags
   
   
2. XML ordent alleen de inhoud (takst, grafieken, geluid enzovoort). XSL zorgt voor de weergave van deze inhoud. Hiervoor kunnen binnen XSL bestaande HTML-tags en Casading Style Sheets gebruikt worden.
   
   
3. In tegenstelling tot HTML is XML zeer gevoelig voor syntaxis. Wanneer de webbrowser binnen een HTML-document bijvoorbeeld de tag <Naw> tegenkomt dan wordt deze tag door de browser gewoonweg genegeerd. Dit omdat de browser die tag niet herkent en dan gewoon overslaat. XML behandelt deze tag heel anders. Als de tag op de juiste wijze is gedefinieerd, dan wordt de inhoud door de browser verwerkt. De tag wordt eventueel met XSL weergegeven. Maar als de tag niet goed gedefinieerd is komt er een error te staan zoals deze:
   

   The XML page cannot be displayed Cannot view XML input using XSL style sheet. Please correct the error and then click the Refresh button, or try again later. -------------------------------------------------------------------------------- End tag 'Ffrom' does not match the start tag 'from'. Line 5, Position 14 <from>Jeroen</Ffrom>

   Ik heb in plaats van </from> extra </Ffrom> gebruikt en dat pikt de webbrowser niet!
   
   
4. De ontwikkelingskosten van websites die in XML worden geprogrammeerd, zijn hoger dan die van websites die in HTML worden gemaakt. Dit komt doordat de inhoud in XML logisch gestructureerd moet worden en de weergave van de inhoud via XSL moet worden geprogrammeerd. Er zijn dus twee bestanden nodig voor een website in XML, één bestand voor XML en één voor de XSL (weergave van het XML-document). Vaak is er zelfs nog een derde bestand nodig om de tags te definiëren.